New Verbs

;Armenia

փնտրել, իշխել, փորձել, թառթել, թռջկոտել, մաշել, փոխել, կորցնել, բերել, նետել, բարձրացնել, մեծացնել, փոքրացնել, ստեղծել, խառնել, կլորացնել, կորացնել, թաթախել, նախանձել։

English

search, dominate, blink, jump, erode, convert, to lose, bring, throw, raise, to enlarge, downsize, create, confuse, round, curve, dip, to envy:

Exercises

A. Insert a or an

Indefinite article
1. This is  a orange.
2. That is  a book.
3. This is an hospital.
4. That is an egg.
5. He is eating  an  apple.
6. This is umbrella.
7. That is a university.
8. I’ll be away  a for  hour.
9. What a nice day!
10.A horse is  an animal.

B. Insert definite or indefinite articles, the an, a, where necessary:

1. Greeks like a coffee.
2. English like a  tea.
3. The exercise he is writing is very easy.
4.The  exercise is good for our health.
5. He lives in   a Japan.
6. Is , the Chinese easy?
7. The Chinese language is difficult.
8. Mr. Brown is the  teacher.
9. They took him to an hospital in  a ambulance
10. The good student work hard.
11.The, students must work hard.
12. He is having   lunch.

C. Change the sentences from singular into plural?

1. There is a mouse under the bed./There are mouses under of  the bed.
2. This is a box./There are boxes.
3. This is a child./There are childrens.
4. There is a goose in the garden./There are gooses in the garden.
5. He is a thief./There are  thiefes.
6. My foot is cold./My feet is cold.
7. He has an ox./He   has  oxn.
8. There is a man there./There are men  there.
9. He is in the bus./There are in  the buss.
10. He has a nice watch./He has   a nice  watches.
11. There is a knife on the table./There are knife on the table.
12. She has a baby./They are have babis.
13. She is a beautiful woman./They are beautifule women.
14. This is a red dress./These are red dresses.
15. He is a boy./They are boys.
16. This is a big city./These are  big cities․
17. This leaf is green./This  are leafes is green.
18. This is a loaf of bread./This are  loafes of  bread.
19. She is in the bookshop./There are in the bookshopes.
20. He wears a nice scarf. /They wear are ice scarf.

D. Put a, an, the, where necessary

1. Napoleon a great was born in Corsica.
2.The best coffee comes from a Mocha an town in a Arabia.
3.The Alps are an  longest mountain in Europe.
4.The  Aegean sea is usually rough.
5. He fell and was taken to an hospital.
6. We must help a poor.
7. This is made in a United Kingdom.
8.The  Americans like whisky but an Germans prefer beer.
9.The silver is one of the heaviest metals

Հասարակական սոցիալական խմբեր

Ֆրանսիական գրուփ բառի առաջին գրավոր տեսքը, որից հետո եկան նրա անգլերեն և գերմաներեն համարժեքները, սկսվում է 1668 թվականից: Մոլիերի շնորհիվ, մեկ տարի անց, այս Читать далее «Հասարակական սոցիալական խմբեր»

Միջազգային հարաբերությունները 17-րդդարի վերջից մինչև նապոլեոնյան դարաշրջանի ավարտը

Միջազգային համակարգի զարգացման փուլերը նոր ժամանակներում
1. «Երեսնամյա պատերազմի» արդյունքները

2. «Վեսթֆալյան համակարգը» և նրա
առանձնահատկությունները

3. Վիեննայի կամ «Հնգյակի համակարգ»

4. Միջազգային դրությունը Եվրոպայում մինչև
ֆրանսիական Մեծ հեղափոխությունը (1789թ.)

5. Միջազգային հարաμերություննե-
րը Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությ
ան և նապոլեոնյան պատերազմնե-
րի շրջանում:

1)
Պատերազմի արդյունքում կորուստները ահռելի էին, գերմանական երկրներում բնակչությունը նվազեց 25%-ից 40%-ով: Որոշ շրջաններ անհամեմատելի շատ կորուստներ Читать далее «Միջազգային հարաբերությունները 17-րդդարի վերջից մինչև նապոլեոնյան դարաշրջանի ավարտը»

Հայոց Պատմություն: Հարցաշար

1. Ազատագրական Պայքարի նախադրյալները

2. Շարժման Արևմտաեվրոպական կողմնորոշումը

3. Հակոբ Ջուղայեցու պատվիրակության գործունեությունը

4. Իսրայել Օրու Գործունեությունը Հայաստանի ազատագրման համար

__________________________________________________________________________________

  1. Ազատագրական զինված պայքարն Արցախում

     2. Ռուսների Կասպիական արշավանքը

     3. Ռազմական ամրությունները Արցախում: Սղնախներ

     4.Թուրքական զորքերի ներխուժումը Այսրկովկաս

5. Երևանի Պաշտպանությունը

6. Զինված պայքարն Արցախում

1) 1722-1730 թվականներին սկսված ազատագրական շարժում պատմական Սյունիք նահանգի բնակչության մասնակցությամբ։ Դրա նպատակն էր կասեցնել թուրքական հարձակումը դեպի Արևելյան Հայաստան, երկրամասը մաքրել օտար զորքերից ու ազատագրել այն։

2)Պատվիրակության հետ մեկնած Իսրայել Օրին, ճանապարհվում է Իտալիա, ապա Ֆրանսիա, որտեղ անցնում է զինվորական ծառայության։ Այնուհետև տեղափոխվում է Գերմանիա, հաստատվում Դյուսելդորֆ քաղաքում։ Օրին տեղի իշխան Հովհան Վիլհելմիհետ քննարկում է Հայաստանի ազատագրության հարցը, որից հետո այցելում է Հայաստան՝ տեղում իրավիճակին ծանոթանալու և բանակցություններ վարելու համար

3)

Արցախի մելիքներից ոմանք: Եվրոպական պետությունների օգնությանը դիմելու նպատակով կազմված պատվիրակությունը 1678թվականի վերջերին Հակոբ Ջուղայեցու գլխավորությամբ հասնում է Կոստանդնուպոլիս: Այդտեղ երկու տարի անց հիվանդությունից մահանում է Հակոբ Ջուղայեցին։
Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսն ունեցել է Հայաստանը պարսկական լծից ազատելու ծրագիր։ 1677 թ. Էջմիածնում, Ղարաբաղի մելիքների և հոգևորականների մասնակցությամբ գումարել է խորհրդակցություն, որտեղից էլ սկսվել է Արևելյան Հայաստանի ազատագրության համար Իսրայել Օրուհայրենանվեր գործունեությունը։ Ջուղայեցին մշտապես կողմնակից է եղել Արևմուտքի հետ

4)

1709 թվականին Իսրայել Օրուն հաջողվել է հասնել Իրանի մայրաքաղաք Սպահան և տեսակցել շահի հետ, որից հետո վերադարձել է Անդրկովկաս և այնտեղ մնացել մինչև 1711 թվականը։ Այդ ընթացքում հանդիպումներ է ունեցել Հայոց կաթողիկոս Աղեքսանդր Ջուղայեցու, Աղվանից կաթողիկոս Եսայի Հասան–Ջալալյանի, հայ մելիքների և անդրկովկասյան այլ գործիչների հետ, որոնց նպատակն էր ազատագրական շարժման հրահրումը, ընդհանուր ճակատի և հայկական միացյալ զորական ուժերի ստեղծումը։

Եսայի Հասան–Ջալալյանի հետ Իսրայել Օրին 1711 թվականին վերադարձել է Աստրախան, որտեղ օգոստոսին, մութ հանգամանքներում հանկարծամահ է եղել։


 

1) 18-րդ դարի սկզբին հայ ազատագրական շարժման առաջնորդներից Իսրայել Օրին մեկնել էր Ռուսական կայսրության մայրաքաղաք Սանկտ Պետերբուրգ՝ Պետրոս Մեծից (1682-1725) օգնություն խնդրելու և Արևելյան Հայաստանն ազատագրելու և հայոց պետականությունը վերականգնելու նպատակով: Ստանալով կայսեր համաձայնությունը՝ նա մեկնում է Հարավային Կովկաս և Իրան՝ որպես ռուսական բանակի սպա և դեսպան։ 1711 թվականին Ռուսաստան վերադառնալիս Օրին մահանում է, և պատվիրակությունը հետ է գալիս Հայաստան:

Մի քանի տարի անց Սեֆյան Պարսկաստանում սկսում են գահակալական կռիվներ։ 1722 թվականին աֆղանների զորահրամանատար Միր Մահմուդը գրավում է մայրաքաղաք Սպահանը: Երկրում սկսում է խառնաշփոթ ու անիշխանություն, իսկ գահաժառանգը փախչում է Թավրիզ: Օգտվելով դրությունից՝ Օսմանյան սուլթան Ահմեդ III-ը (1703-1730) հարձակվում է Իրանի հյուսիսային տիրույթների՝ Հայաստանի, Վրաստանի ու Շիրվանի վրա: Միևնույն ժամանակ Հյուսիսային պատերազմի հաղթական ավարտից հետո Հարավային Կովկաս է արշավումՊետրոս Մեծը:

1723 թվականին թուրքերը գրավում են Քարթլի-Կախեթի թագավորության մայրաքաղաք Թիֆլիսը, ապա նաև՝ Գանձակը: Երեք ամսից ավելի տևած ինքնապաշտպանական կռիվներից հետո՝ թուրքական զորքերին տալով 20 000 զինովորի կորուստ՝ հանձնվում է 5000 բնակիչ ունեցող Երևանը: Գանձակի ղեկավարները, այդպիսով, անցնում են թշնամու կողմը, օգնություն չի հասցվում նաև Իրանից։ Արցախի ու Սյունիքի ազատագրական ուժերը թուրքերի դեմ մենակ են մնում։ Թշնամին առաջինը մտնում է Արցախ։

Օսմանյան զորահրամանատարները 1724 թվականին Էջմիածնի կաթողիկոս Աստվածատուր Համադանցուն դրդում են նամակ գրել արցախահայերին, հատկապես Գանձասարի կաթողիկոս Եսայի Հասան-Ջալալյանին, որ նրանք զենքը վայր դնեն և ընդունեն թուրքական հպատակություն։ Բայց Եսայի Հասան-Ջալալյանն ու նրա զինակիցները անհետևանք թողեցին Աստվածատուր Համադանցու նամակը և պատրաստվեցին մարտնչել օսմանյան բանակի դեմ

Գանձասարի վանքը՝ Աղվանքի կաթողիկոսական թեմի նստավայրը

1725 թվականի մարտին օսմանյան բանակից երեք զորամաս ներխուժեց Վարանդա գավառ և սպառնալիք ստեղծեց Փոքր Սղնախի համար։ Հայ բնակչությունը շուրջ 6000 թուրք զինվորների հյուրընկալում է գյուղերում։ Ինքնապաշտպանական ուժերը գիշերային հանկարծակի գրոհով ոչնչացնում են նրանց։ Թուրքական երկու փաշաներն սպանվեցին, իսկ երրորդը գերի վերցվեց։ Այս հաղթանակը բարձրացրեց հայկական ջոկատների ինքնավստահությունը և մարտունակությունը։ Հայերը մինչ այդ պատվիրակություն էին ուղարկել ռուսական բանակ և մերժում ստացել, այժմ դաշնակցության պատվիրակություն են ուղարկում Թավրիզ՝ Իրանի գահաժառանգ Թահմասպի մոտ։ Նույն տարում Անտոն քահանայի ու Չալաբի Քյոխվայի գլխավորությամբ Ռուսաստանից Արցախ վերադարձած հայ պատվիրակությունը հայտնեց ռուսական կողմի բացասական պատասխանը։ Հայերը նոր նամակ են գրում Պետրոս Մեծին՝ չիմանալով, որ կայսրն արդեն մահացել էր:

Թուրքական երկրորդ արշավանքը նույնպես անարդյունք է անցնում. 1726 թվականին նրանք ութօրյա պաշարման ընթացքում կորցնում են 800 զինվոր և չեն կարողանում գրավել Շուշին։ 40 000-անոց բանակը հետ է վերադառնում Գանձակ։ Այդ ճակատամարտից հետո հայերը երրորդ անգամ Չալաբի Քյոխվայի գլխավորությամբ պատվիրակություն են ուղարկում Եկատերինա I կայսրուհու մոտ (1725-1727):

2) 1722թ․-ՊետրոսԱռաջինըՊարսիցշահինապստամբներիցպաշտպանելուհամարարշավումէԱնդրկովկաս, գրավումէԴերբենդը։
ՊետրոսԱռաջինըԿասպիցԾովիհարավայինափերըգրավելունախագիծըհետաձգումէմեկտարով
Միայներկուամիսանցլուրհասավ, որՊետրոսԱռաջինըհետաձգելէիրարշավանքը։
Վախթանգ6-ըվերադարձավՎրաստան, իսկհայերըձեռնամուխեղանշարունակելուազատագրականպայքարը։

3) ՊարսկաստանիթուլացումիցօգտվեցնաևՕսմանյանկայսրությունըևձեռնամուխեղավնվաճելուԱյսրկովկասիևՊարսկաստանիԱրևմտյաննահանգները1723թ–ԹուրքականբանակըհասավԹիֆլիսևգրավեցայն։
ԹուրքականբանակըԹիֆլիսըգրավելուցհետոշարժվեցդեպիգանձակՎախթանգ6-րդըփախավՌուսաստան1724թ-ինԿ․ՊոլսումկնքվեցպայմանագիրՌուսատանիևԹուրքիայիմիջև
ԹուրքիանճանաչեցՄերձկասպիանշրջանների՝Ռուսաստանինմիացումը։
ԹուրքիայիտնօրինությաննանցանՇամախիվարմ․ընկածտարածքները

4) 1724թ․-ինթուրքականբանակըներխուժումէԱրարատյանդաշտ-թալանումմերձակագյողերը
Կարբիգյուղը40-օրյադիմադրությունէցույցտալիսթշնամուն
1724թ․-ինթուրքականուժերըպաշարումենԵրևանքաղաքը
Երևանիբնակիչները, ինչպեսնաևմերձակագյուղերիբնակիչներըմիասնականդիմադրությունենցույցտալիս
Երևանըդառնումէզորամաս, բաժանվումջոկատների, որոնցիցյուրաքանչյուրնուներիրտեղամասնուհրամանատարը
Երեքամիսկռիվներիցհետո, Երևանիխանըհամաձայնությունէձեռքբերումթուրքականկողմիհետ՝պարենիևսննդամթերքիպատճառով
1724թ․-ինքաղաքըանձնատուրէլինում
Թուրքականբանակըկորցնումէ20000 զինվորևկռիվներիցհետոկասեցվումէնրաառաջխաղացումըՍյունիքևԱրցախ

6) 1724թ-ինԱրցախըհամագործակցությունենսկսումգանձակիմահմեդականներիհետ-պայմանագիր
1725թ-իմարտինԱրցախեններխուժումԹուրքական3 զորամաս-Վարանդա
Մելիքները՝հայկականբանակիկորուստներիցխուսափելուհամարզորքինտեղավորեցին33 գյուղերումևգիշորայինհարձակմանմիջոցովտապալեցիննրանց։
1726թ-ինթուրքականզորքերըփորձեցինգրավելՇուշին, ապարդյուն։Ութօրյամարտերումթուրքերըկորցրին800 զինվոր։
ՉստանալովՌուսաստանիցսպասվածօգնությունը՝հայզինվորականությանմիմասըգերադասեցբանակցելթուրքականկողմիհետ։
1728թ-ինմահացավԵսայիՀասան-Ջալալյանը
1729-31թթ․-պայքարըշարունակվումէր․․․

Գրաբարյան օրեր

Լսէք ահաւասիկ. ել սերմանաւղ սերմանել:  Եւ եղեւ ի սերմանելն, ոմն անկաւ առ ճանապարհաւ, եւ եկն թռչուն եւ եկեր զնա:  Եւ այլն անկաւ յապառաժի՝ ուր ոչ գոյր հող բազում. եւ վաղվաղակի բուսաւ: Քանզի ոչ գոյր հիւթ երկրին,  եւ յորժամ ծագեաց արեւ՝ ջեռաւ, եւ զի ոչ գոյին արմատք՝ ցամաքեցաւ:  Եւ այլն անկաւ ի մէջ փշոց. ելին փուշքն եւ հեղձուցին զնա, եւ պտուղ ոչ ետ:  Եւ այլն անկաւ յերկիր բարւոք. եւ ելեալ աճեցեալ տայր պտուղ, եւ բերէր ընդ միոյ՝ երեսուն, եւ ընդ միոյ՝ վաթսուն, եւ ընդ միոյ՝ հարիւր:

1․Առակից դուրս գրիր բառեր, որոնք գրվում և կարդացվում են տարբեր: Այդ բառերի օգնությամբ փորձիր տալ գրաբար տեքստի ճիշտ կարդալու մի քանի սահմանում:
2․Փոխադրիր տեքստը աշխարհաբար:
3․Մեկնաբանիր առակը:
4․Փորձիր գեղեցիկ և անսխալ կարդալ առակը, ձայնագրիր:

Լսեք ահա,սերմանացանը գնաց սերմ ցանելու։ Եվ սերմերից մեկն ընկավ ճանապարհին,  եկավ թռչունը եվ կերավ։ Եվ մյուսն ընկավ ապառաժին,որտեղ չկար հող։Եվ շուտով ծլեց։Քանզի ջուր չկար,  եւ դուրս եկավ արեւ, ջերմացրեց եւ նրա արմատը ցամաքեց։ Եւ սերմերից մեկն ընկավ  փշերի  մեջ։ Ելան փշերը եւ խեղդեցին նրան եւ պտուղ չտվեց։ Եւ այն ընկավ բարի հողի մեջ,բարձրացավ, աճեց, պտուղ տվեց, մի անգամ երեսուն,մի անգամ վաթսուն, մի անգամ հարյուր։
բուսաւ-ծլեց
ջեռաւ-արև
Հիւթ-ջուր
ահաւասիկ-ահա
եղեւ-եղավ
անկաւ-հող
ճանապարհաւ-ճանապարհին
անկաւ յապառաժի-ընկավ ապառաժին
ցամաքեցաւ-ցամաքեց
անկաւ-ընկավ
յորժամ-երբ
անկաւ-ընկավ
բարւոք-բարձրացրավ
միոյ- մի անգամ
հարիւր- հարյուր վաղվաղակի -շուտով

Տրվածենաղոթքներիվերնագրերըևաղոթքներ: Վերնագրերիցյուրաքանչյուրըդիրհամապատասխանաղոթքիցառաջ:

  1. Առավոտյան աղոթք
  2. Աղոթք աշխատանքն սկսելուց առաջ
  3. Խնդրանք իմաստության
  4. Աղոթք ճաշից առաջ
    Ա․ Գոհանամք զքէն, Տէր Աստուած մեր, որ զարթուցեր զմեզ ի հանգստենէ քնոյ շնորհիւ ողորմութեան քո:Առավոտյան աղոտք
    Բ․ Զգործս ձեռաց մերոց ուղիղ արա ի մեզ, Տէր, եւ զգործս ձեռաց (մտաց) մերոց յաջողեա մեզ, ամէն: Աղոտք աշխատանք սկսելուց առաջ
    Գ․Իմաստութիւն Հօր, Յիսուս, տուր ինձ իմաստութիւն՝ զբարիս խորհել եւ խօսել եւ գործել առաջի քո յամենայն ժամ. ի չար խորհրդոց, բանից եւ ի գործոց փրկեա զիս։ Խնդրանք իմաստության
    Դ․ Ճաշակեսցուք խաղաղութեամբ զկերակուրս որ պատրաստեալ է մեզ ի Տեառնէ: Օրհնեալ է Տէր ի պարգեւս իւր: Ամէն:Աղոտք ճաշից առաջ
  5. 3․ Ընտրիր վերևի աղոթքներից մեկը և կատարիր առաջադրանքները.Բացատրիր, թե ինչ նշանակություն ունի ընտրածդ աղոթքը, ինչքանով է այն կարևոր, որն է դրա անհրաժեշտությունը:
    4․ Հատկապես ո՞ր արտահայտությունը կառանձնացնես աղոթքից՝ որպես կարևոր խոսք.
  6. հիմնավորիր:

Զգործս ձեռաց մերոց ուղիղ արա ի մեզ, Տէր, եւ զգործս ձեռաց մերոց յաջողեա մեզ, ամէն

Աղոտքը հավատ է ներշնչում։
Ցույց է տալիս հավատը Աստծո նկատմամբ։ Օգնում է հավատալ ուժերիդ հավատալ որ Աստված միշտ քեզ հետ է։

Արցախի ազատագրական պայքար

Արցախի ազատագրական պայքարը տեղի է ունեցել 1724-1731, որը ձևաորվել է մելիքությունների գլխավորությամբ։ Նպատակն էր ազատագրել Արևելյան Հայաստանը Թուրքերից։ 18-րդ դարի սկզբին ազատագրական շարժման առաջնորդներից մեկը, Իսրայել Օրին մեկնել էր Ռուսական կայսրություն օգնություն խնդրելու Պետրոս Մեծից։ Ստանալով նրա համաձայնությունը, Իսրայել Օրին մեկնում է Կովկաս և Իրան, որպես ռուսական դեսպան։ 1711 թվականին Ռուսաստան վերադարնալիս Օրին մահանում է։ Այդ ժամանակահատվածում Պարսկաստանը թուլանում էր, և չեր կարողանում պահել սահմանները։ Տարիներ անց Աֆխանիստանը գրավում է Պարսկաստանի մայրաքաղաքը, և Ռուսաստանը նույնպես միանում է այդ <<Մարաֆոնին>> ։ Օգտվելով այդ իրավիճակից Օսմանյան սուլթան Ահմեդ 3-րդը հարձակվում է Հայաստանի, Վրաստանի և Շիրվանի վրա։ Կասպիական արշավանքի մասին իմանալով, Արցախում ստեղծվում է Մելիքների զորքը: 1728 թվականին Օսմանյան կայսրությունը արդեն հասցրել էր գրավել Իրանի Ատրպատական նահանգը, որը հիմա պատկանում է Ադերբեջանին։ 1731թ Թուրքերի նվաճման դեմ պայքարում էր Գյուլիստանի սղնախը։